پیچ‌ها

پیچ مکانیزمی است برای تبدیل انرژی چرخشی(گشتاور) به انرژی خطی و به گفته جیمز یانگ در کتاب “basic mechanics” به عنوان یکی از شش مکانیزم اصلی و اولیه کلاسیک یاد شده.
اولین شواهد استفاده از این مکانیزم کلاسیک متعلق به بین النهرین در دوره حکومت نئو-آشوریان(911-609 میلادی) است و بعد از آنها به مصر و یونان باستان میرسد.


بر اساس دائرة المعارف علم آبی و سوابق ثبت شده در ابتدا پیچ آبی یا به اصطلاح پمپ-پیچ در مصر باستان با فاصله زمانی کوتاهی قبل از توصیف پیچ پمپ آب حدود 234 میلادی توسط ارشمیدس دانشمند یونانی استفاده شده بود.تولیدی که به پیچ های امروزی بدل شده و از پایه های اصلی ان بشمار میاید پیچ چرخشی بوده که تولید اولیه ان به قرون وسطا در اروپا برمیگردد و گسترش و شکوفایی این نوع پیچ ها به اواسط 1800 میلادی میرسد و اولین دستگاه تولید پیچ های اولیه در سال 1760 در بریتانیای انگلستان توسط برادران وایت به ثبت رسید.

استفاده مکانیزم اولیه پیچ در مصر باستان مکتنیزم پیچ ارشمیدس
استفاده مکانیزم اولیه پیچ در مصر باستان مکانیزم پیچ ارشمیدس


 

تقسیم بندی اولیه رزوه‌ها بر اساس چپگرد یا راستگرد بودن آنهاست، رزوه چپ دست را از علامت انحصاری LH (Left Hand)
و یا جهت رزوه بندی پیچ تشخیص می دهند.
مشخصا دسته بندی های زیادی برای رزوه ها بر اساس سایز،جنس،شکل رزوه بندی خاه استوانه ای،ذوذنقه ای یا مثلثی باشد وجود دارد که بررسی آنها در این مقاله نمیگنجد اما به طور کلی فاصله کم رزوه ها از یکدیگر و قطر بیشتر آنها به منظور آب بندی و کاربرد در مصالح سخت مانند فلزات و بتن و ... بکار می آید و فاصله زیاد رزوه‌ها معمولا در پیچ های مخصوص چوب کاربرد دارد.

دو نوع پیچ چرخشی از نظر بسته شدن وجود دارد:پیچی که به مهره نیاز دارد و معمولا برای سطوح فلزی بکار میرود،تمام سطح رزوه دارد و فاصله رزوه ها در پیچ کمتر است،پیچ های به اصطلاح خودکار که به مهره نیاز ندارند و معمولا با سر تیزی که دارند برای اتصال در چوب ها یا پلاستیک ها کاربرد دارند و قالبا جنس استنلس استیل دارند. در انگلیسی به طور عامیانه به پیچ های مهره دار bolt و به پیچ های خودکار screw میگویند. به سر اچار خور پیچ که برای اتصال پیچ کاربرد دارد گل پیچ و به شیار های واقع در بدنه پیچ هم رزوه میگویند.

به طور کلی پیچ ها به دسته های مختلف بر اساس جنس و کاربردشان تقسیم میشوند:

پیچ ماشین (machine screws): از شناخته شده ترین و به نوعی پرکاربرد ترین نوع پیچ هستند که معمولا تمام بدنه استوانه ای آنها شیار دار (رزوه دار) بوده و معمولا در سطوحی استفاده می‌شوند که از قبل دریل شده و بوسیله مهره کاربردی شان در سازه استفاده می‌شوند، به طور معمول همراه با مهره بکار میروند هرچند که این امر به جنس پیچ هم بستگی دارد؛ پیچ های ماشینی معمولا به جنس استنلس استیل(نوعی فولاد زنگ نزن)،روکش زینک و همینطور از جنس آلومینیوم ساخته میشود.

استنلس استیل ساختاری بسیار مقاوم و بطور قابل توجهی بی اثر در برابر عوامل خوردگی است همینطور ضد آب بودن بودن آن از دیگر دلایل کاربرد گسترده آن به حساب می‌آید همچنین از نظر مقاومت حرارتی نیز این جنس از پیچ به نسبت دیگران کاراتر است و البته قیمت به نسبت بالاتری هم دارد.

پیچ ماشینی با روکش زینک رسانایی بالا و در نتیجه کاربرد گسترده ای در صنایع الکترونیک دارد. جنس آلومینیومی حتما با مهره استفاده می‌شود چرا که این جنس علاوه بر ارزان قیمت بودن نسبت به دو متریال دیگر،مقاومت در برابر خوردگی و هدایت پذیری قابلی دارد که این قابلیت ها به طور نا گسستنس با وجود استفاده از مهره آن به عمل می‌آید.

برای استفاده از این پیچ ها در موقعیت های با گشتاور بالای  مورد نیاز ما از پیچ نوک بر تیز استفاده میکنیم که در واقع همان پیچ ماشینی قبلی اما با بریدگی های در سر آن می باشد.

پیچ فلز:پیچ فلز یا اصطلاحاً پیچ آهن دارای رزوه های زیاد و با فاصله کم از یکدیگر موجودند که دلیل اصلی این امر جلوگیری از گیر کردن پیچ در ساختار محکم فلز است، در نتیجه این پیچ ها گام های کوتاه تری دارند یعنی با هر بار پیچ کامل عمق کمتری نسبت به بقیه مدل‌ها طی می‌کنند اما با استحکام بیشتر و پایه رزوه دار به نشست کامل در سطوح فلزیس کمک می کند.

پیچ نوک مته ای یا شیروانی: ساختاری مانند پیچ فلز اما با نوک تیز مته ای برای باز کردن مسیر ورود،معمولا واشردار بوده و با جنس استیل و یا فولادی تولید میشوند. از مزیت های نوک مته ای سوراخ زنی سطحی و بی نیازی از دریل کردن و استفاده از مهره را نام بده اند.

پیچ سر شش گوش (Hex Bolt):پیچ آچار خور از پر مصرفترین پیچ های صنعت است. بالاتر بودن استقامت این پیچ ها را می‌توان با بالاتر بودن گرید آنها شناخت. از سختی و تردی موجود در این نوع پیچ در ساخت صنایع نظامی و ماشین آلات پر ضربه استفاده میشود. برای این نوع پیچ در ابعاد متفاوت رزوه گذاری شده و همینطور سایزبندی های متفاوت برای چگونگی اندازه دنده آنها وجود دارد.

پیچ مغزی: پیچ آلن مغزی با ساختار و استانداردی شبیه به پیچ شش گوش اما بدون قسمت گل پیچ برای کاربرد صنعتی با دسترسی کم و نیاز به استحکام بالا و طولانی مدت تهیه شده برای بستن این پیچ، میبینیم که قسمتی از آن حفره ای برای آچار آلن تعبیه شده و سطح بیرونی حفره نیز رزوه شده.

به عبارت دیگر تمام بدنه این پیچ رزوه خورده است. در مقایسه با پیچ های معمولی شما قادرید با استفاده از تعداد کمتری پیچ آلن مغزی نسبت به دیگر پیچ ها استحکام لازم  را ایجاد کنید که یعنی تعداد سوراخ کمتری دارد و نقاط تمرکز تنش در قطعه هم کمتر است همچنین کمتر استفاده شدن پیچ، وزن قطعه را نیز کمتر می‌کند.

-پیچ تنظیم:پیچ لاروی یا تنظیم (set screw)نوعی از پیچ است که برای حفظ دو قطعه در تبادل نسبت به هم یا در طول هم به کار میرود. از بارز ترین مثال در این مورد حفظ چرخ دنده ها در تعامل با میله ها در قطعات صنعتی است. پیچ های تنظیم معمولا فاقد گل پیچ یا به اصطلاح کور هستند. یعنی کل بدنه پیچ رزوه خورده و و برای تنظیم آن یک محفظه آلن در بدنه پیچ تعبیه شده، این پیچ از داخل جسم بیرونی رزوه شده و به جسم درونی پیچ می‌شود و جلوگیری از سایش قطعات را به عمل می‌آورد.
برای افزایش عمر مفید، تولید این پیچ با استفاده از فولاد آلیاژی و سخت شده انجام می‌شود. 

 

پیچ حمل و نقلی (carriage bolt):پیچ مربی یا کله گرد و گردن مربعی به نوعی پیچ که برای محکم بستن آهن روی چوب بکار می‌رود گفته می‌شود. بیشتر طول آن رزوه شده است و قسمت زیر گل پیچ (گردن پیچ) بلافاصله مربع شکل کار شده تا بوسیله آن هنگام بسته شدن پیچ محکم تر و کیپ تر از قبل شود. پیچ حمل  و نقلی معمولا با مهره خود بکار می‌رود.
-پیچ آلن: hex bolt از انواع پیچی است که در ابعاد مختلف و رزوه بندی های متفاوت،سر استوانه ای و سر خزینه موجود است و علت تمایز این نوع با دیگران، بسته شدن آنها با آچار شش ضلعی آلن است. آلن اسم کمپانی تولیدی سازنده این آچار و مکانیزم در هارتفورد است. گل پیچ های مورد استفاده در اکثر مدل های پیچ مغزی نیز از نوع آلن و یا ستاره ای اند که از مزیت های سری شش ضلعی و ستاره ای حفظ سطح تبادلی پیچ(گل پیچ)از ضربات و آسیب های احتمالی و قیمت مناسب تر است.


پیچ چشمی(eye bolt): پیچی با یک چرخه در انتهای خود است که پس از نصب، قابلیت بستن کابل یا طناب ها را به سری پیچ ممکن میسازند.
پیچ های چشمی ماشینی معمولا تماما رزوه گذاری شده و یک طوق یا شانه دارند که قابلیت پیچ کردن آنها در زاویه های متفاوت تا حدود 45درجه نسبت به سطح مقطع مورد عمل را به همراه دارد.
از دیگر انواع پیچ چشمی، پیچ چشمی دم خوکی شهود است که قسمت چشمی آن کیپ و بسته نیست و از یک طرف آزاد است بهرحال تناوب دوری چشمی از در رفتن طناب در آن جلوگیری میکند.



پیچ u شکل: پیچ به شکل کلمه u و رزوه خورده از دو طرف پیچ، معمولا در لوله کشی های گاز یا مایع و گاهی برای نگاه داشتن پیچ کردن طناب ها به دیگری کاربرد دارند. سایز و مبنای پیچ U شکل به لوله ای بستگی دارد که این پیچ در آن استفاده شده.   

انواع پیچ
پیچ ماشین پیچ فلز پیچ نوک مته ای یا شیروانی پیچ سر شش گوش پیچ مغزی پیچ حمل و نقلی پیچ چشمی پیچ تنظیم پیچ u شکل
                 

 

0 دیدگاه

افزودن دیدگاه


مقالات اخیر گروه