رزوه ها

رزوه مکانیزمی مارپیچی برای تبادل انرژی بین حرکت دورانی و خطی است. با دو نوع تقسیم بندی کلی رزوه مستقیم یا ساده و رزوه مخروطی، یک رزوه پیچ به عنوان اصلی ترین بخش پیچ و همبنطور به عنوان چفت شناخته شده است.

کاربرد مکانیکی یک رزوه به گام ظاهری یا هدایت  آن بستگی دارد، که به معنای مقدار حرکت خطی پیچ در یک چرخش کامل آن (360درجه) آن می باشد.

در قالب کاربری ها، هدایت رزوه به گونه ای انتخاب میشود که اصتکاک کافی برای جلوگیری از تبدیل انرژی خطی به دورانی را حین پیچ کردن فراهم کند، پس به اصطلاح پیچ هنگام کارکردن لق نمیخورد، حداقل تا زمانی که نیروی چرخشی دیگری سیستم پیچ کردن را متاثر نکند. علاوه بر این فراهم سازی شرایط مذکور برای چفت شدن پیچ در سازه نیز حیاتی است.

رزوه های مخروطی مخصوص اتصالات و لوله ها ساخته شده اند. یک مثال ملموس از یک رزوه پیچ اتصال دهنده مخروطی پیچ چوب است.

 

پس از طراحی چند وسیله مارپیچی ساده و کاربردی توسط ارشمیدس یونانی، لئوناردو داوینچی طراحی مبنا بر چگونگی برش رزوه ها توسط ماشین های مکانیکی را بر جا گذاشت.

در 1500 میلادی اولین پیچ های امروزی در ساعت های آلمانها کارکرد داشت. در 1569 میلادی بسون، مخترع فرانسوی الاصل،ماشین برنده رزوه برای پیچ ها را طراحی کرد، اما متود او تا 1800 میلادی دستنخورده باقی ماند.

نهایتا تولید عمده پیچ های رزوه شده ماشینی در طی انقلاب صنعتی در انگلستان جامه عمل پوشید.

در مکانیم یک پیچ که در مهره همسایز خود بکار بسته میشود، پیچ بصورت رزوه خارجی بکار میرود که به اصطلاح نری نامیده میشودو مهره که رزوه داخلی دارد را هم مادگی مینامیم.

قطر اصلی بوسیله نوک رزوه ها تائین میشود و به عبارتی فاصله قطری مکعب پیچ از تاج رزوه بالایی تا رزوه پایینی را قطر اصلی گویند. همچنین فاصله شیار های های بالایی و پایینی در رزوه قطر کوچک رو تائین میکنند.

همینطور لازم به ذکر است که بیرونی ترین و سطحی ترین قسمت یک رزوه تاج و پایینی ترین قسمت شیار خورده رسشه رزوه نام دارد.

همانطور که گفته شد دو نوع رزوه چپ گرد و راست گرد موجودیت دارند که در استاندارد خارجی تفاوت قائل شده برای افراد چپ دست و راست دست میباشد اما به طور کلی و به خصوص در ایران رزوه ای های راستگرد به عنوان رزوه های استاندارد شناخته میشوند و بیشتر پیچ ها مهره ها با مکانیزم راستگرد تولید و عرضه میشوند.

هدایت (گام ظاهری) (lead) و گام (pitch) رزوه دو مفهوم بسیار نزدیک به هم به حساب می آیند. به دلیل یکی بودن این دو مفهوم در بسیاری از پیچ ها و رزوه بندی ها، هدایت رزوه و گام آن با هم به اشتباه گرفته میشوند.

هدایت فاصله طولی محور رزوه شده است که یک چرخش کامل 360 درجه محور رزوه را از ابتدی چرخش تا انتهای آن اندازه بندی میکند. گام به فاصله بین نوک رزوه (تاج) تا نوک بعدی گفته میشود. چون در اکثر پیچ ها رزوه بندی بصورت به اصطلاح یک راهه یا تک شیاره است و هدایت و گام یکی هستند.

تک راهه به این معناست که فقط یک شیار رزوه به دور استوانه گرد شده و با هر چرخش 360 درجه پیچ، حرکت به اندازه عرض یک لبه خواهد بود.

هدایت دو راهه (و یا هدایت های چند راهه) یا دو شیار رزوه همانطور که از اسمش قابل تشخیص است، توسط دو لبه تنابیده در هم  شیار شده و با هر بار چرخش حرکت به انداه دو عرض در هم تنیده است که در این مدل هدایت پیچ از گام آن مقیاس بیشتری دارد.

برای کسب موفقیت پیش بینی شده در رابطه با سازگاری نری و مادگی یک رزوه، در رابطه با فرم رزوه و سایز آنها، مبانی باید در نظر گرفته شوند.

عمق رزوه: رزوه پیچ ها هیچگاه کاملا تیز نمیشوند(برشی در تاج یا ریشه رزوه رخ نمی دهد) در عوض قسمت های برش خورده، عمق رزوه ای به جا میگذارند که میتواند بوسیله کسری از اندازه گام رزوه پیچ بیان شود.

 

استاندارد های ISO و UTS مقدار لازمه برش رزوه و مقدار تحمل آنها را نیز کدبندی می کند.

به عنوان مثال یک رزوه V شکل با زاویه 60 درجه، عمق رزوه ای(ارتفاع از ریشه تا تاج) برابر به کسر 0.866 از گام رزوه را داراست.

این حقیقت در رابطه با هندسه یک مثلث متساوی الاضلاع امری حیاطی برشمرده میشود و همینطور نتیجه مستقیمی از روابط مثلثاتی این حقیقت را تائید میکند. این امر جدا از واحد های اندازه گیری(اینچ یا میلی متر) میباشد.

رزوه ها معمولا به دلایل ذیل بطور کامل تراش نمیخورند و معمولا عمق رزوه در حدود 60% تراش میخورند.

رزوه ها حتی میتوانند مقدار بیشتری هم تراش خورده باشند، و عمق رزوه ای حدود 60% تا 75% کسری، حدود 0.65 از گام رزوه را تحویل میدهد.

به عنوان مثال، یک برش با عمق 75% فقط مقدار کمی از قدرت چفت و بستگی پیچ را در قبال کاهش قابل توجه در نیروی مورد نیاز برای برش رزوه را به همراه خواهد داشت، نتیجه کاهش عمق برش رزوه این است که پوشش دستگاه های برش رزوه کمتر، و احتمال شکست آنها نیز کمتر خواهد بود و در اکثر مواقع سرعت برش بالاتر نیز قابل اجرا میباشد.

استاندارد سازی: استانداردیزه کردن رزوه پیچ از قرن نوزدهم برای تسهیل کردن سازشی بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان مختلف وارد عرصه عمل شد. برنامه استاندارد سازی همچنان در حال اجرا و گسترش میباشد، از جمله برای رزوه های متریک و اینچی.

رزوه های استاندارد سراسرا بوسیله حروف کوتاه مانند M و UNC و دیگر حروف شناسایی میشوند. استاندارد های اضافی اندازه های ترجیهی رزوه را برای پیچ و مهره ها و گل پیچ ها را بطوری تامین میکنند تا سازگاری بین آچار ها و ابزار دیگر را تسهیل کنند.

استاندارد های رزوه ISO :معتبر ترین استاندارد رزوه در اعمال مکانیکی و صنعتی، رزوه پیچ های ISO metric میباشند که برای قالب اهداف کاربرد دارند و با M مورد تائید قرار میگیرند و همچنین رزوه های BSP که در لوله ها بیشترین کاربرد را دارند و با (R G) مشخص میشوند.

استاندارد های ISO درابتدا در 1947 میلادی پا به عرصه گذاشته و همچنین رزوه های متریک قالبا در 1898 بوسیله کنگره بین امللی استاندارد سازی رزوه پیچ ها یکپارچه شدند، که رزوه های متریک را منحصرا مختص پیچ های مورد استفاده در فرانسه، آلمان، ژاپن و رزوه پیچ های برای تولید ساعت در سوئیس رو در نظر داشت و سیستم ذکر شده را در نهایت عملی ساخت.

0 دیدگاه

افزودن دیدگاه


مقالات اخیر گروه